Ekspert pilnie poszukiwany – czyli ilu biegłych potrzeba, aby ustanowić służebność przesyłu

Gdy właściciel nieruchomości zajętej pod urządzenia przesyłowe i przedsiębiorca nie dojdą do porozumienia w sprawie dobrowolnego ustanowienia służebności przesyłu, każdy z nich może żądać, aby służebność taką ustanowił sąd w sposób „przymusowy”. W takim przypadku treść służebności oraz wysokość wynagrodzenia z tego tytułu (jeżeli służebność ma być odpłatna) zostaną ustalone nie w umowie, lecz w postanowieniu sądowym rozstrzygającym sprawę. Wcześniej jednak w trakcie toczącego się postępowania sąd będzie musiał czuwać nad tym, by zbadane i ustalone zostały wszystkie elementy niezbędne do prawidłowego ustanowienia służebności. W szczególności, zadaniem sądu będzie określenie, jaki jest dokładny przebieg urządzeń przesyłowych, jaka powinna być powierzchnia pasa służebności przesyłu oraz jakie wynagrodzenie winien otrzymać właściciel z tytułu obciążenia jego nieruchomości służebnością przesyłu.

Oczywiste jest, że prawidłowe ustalenie tych okoliczności wymaga specjalistycznej i fachowej wiedzy, którymi ani strona, ani sąd nie dysponuje. Dlatego też w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu tak istotną funkcję pełnią biegli. Otóż ich zadaniem jest objaśnienie sądowi właśnie tych kwestii, w których sąd nie ma dostatecznej wiedzy. Swoje stanowisko biegli wyrażają w formie opinii (najczęściej na piśmie), którą składają do akt sprawy i która następnie stanowi podstawę rozstrzygnięcia sądu.

Ilu zatem biegłych i o jakim zakresie specjalizacji musi się wypowiedzieć, aby sąd mógł ustanowić służebność przesyłu?

Po pierwsze, sąd niewątpliwie musi zasięgnąć opinii biegłego z zakresu budowy i eksploatacji danego rodzaju urządzeń przesyłowych (np. sieci energetycznych, sieci gazowych itp.). Zadaniem tego eksperta jest wyjaśnienie sądowi, jaka powinna być szerokość pasa służebności przesyłu (zwanego też obszarem ograniczonego użytkowania) – tj. jaki obszar nieruchomości jest konieczny dla prawidłowej eksploatacji przez przedsiębiorcę urządzeń przesyłowch oraz w jakim obszarze nieruchomości przedsiębiorca wprawdzie nie będzie aktywnie działał, ale właściciel nieruchomości i tak będzie musiał znosić ograniczenia i zakazy związane z istnieniem urządzeń (np. zakaz wznoszenia budynków w określonej odległości od infrastruktury). W uproszczeniu można zatem powiedzieć, że biegły ten powinien odpowiedzieć na pytanie, jaki ma być zakres przestrzenny służebności przesyłu.

Drugim ekspertem, z którego pomocy korzystają sądy w sprawach o ustanowienie służebności przesyłu, jest biegły z zakresu geodezji. Powinien on zobrazować na mapie w odpowiedniej skali, jaki jest dokładny przebieg spornej infrastruktury przesyłowej, oraz wykreślić granice i obliczyć powierzchnię obszaru ograniczonego użytkowania, zgodnie z ustaleniami dokonanymi wcześniej przez eksperta z zakresu budowy i eksploatacji urządzeń.

Z punktu widzenia interesów właściciela nieruchomości, najistotniejsze znaczenie będzie miała jednak trzecia opinia, wydawana przez biegłego z zakresu wyceny nieruchomości. Celem tej opinii jest oszacowanie, jaka powinna być wysokość wynagrodzenia należnego właścicielowi nieruchomości z tytułu obciążenia tej nieruchomości służebnością przesyłu. Prawidłowe ustalenie wysokości wynagrodzenia nie jest rzeczą łatwą – Kodeks cywilny wskazuje jedynie, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności powinno być „odpowiednie”. W praktyce biegli przy ustalaniu wartości tego prawa biorą pod uwagę szereg czynników – m.in. rodzaj urządzeń przesyłowych, sposób, w jaki urządzenia te przecinają działkę, przeznaczenie gruntu itd. Nie obowiązują w tym zakresie żadne taryfikatory ani niezawodne formuły pozwalające na bezrefleksyjne wyliczenie wysokości wynagrodzenia; wysokość tę zawsze bowiem należy dostosowywać do specyfiki sprawy, tj. do parametrów konkretnej nieruchomości i konkretnych urządzeń przesyłowych.

Gdy już biegli z poszczególnych specjalności wypowiedzą się w powyższych kwestiach, sąd musi już tylko odpowiednio ująć wszystkie te elementy w treści postanowienia ustanawiającego służebność przesyłu.

Print Friendly, PDF & Email
The following two tabs change content below.
One comment on “Ekspert pilnie poszukiwany – czyli ilu biegłych potrzeba, aby ustanowić służebność przesyłu
  1. Można również dochodzić odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, a także z utraty wartości nieruchomości. W praktyce jest to roszczenie najtrudniejsze do udowodnienia oraz oszacowania wartości odszkodowania. Po stronie właściciela nieruchomości leży kwestia udowodnienia utraty wartości nieruchomości związanej z urządzeniami przesyłowymi.

Skomentuj Marcin Anuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *